Guayaquil, 08 de setembro de 2026. A Xustiza de Ecuador confirmou hoxe que segue vixente a orde de detención contra o expresidente Abdalá Bucaram Ortiz, tras rexeitar un hábeas corpus que buscaba suspender a medida por razóns médicas en medio do proceso penal coñecido como “Caso Pruebas COVID-19”.
A orde de detención mantida pola Corte do Guayas tras rexeitar o hábeas corpus
O 7 de setembro de 2026, a Sala Especializada de lo Civil e Mercantil da Corte Provincial de Xustiza do Guayas negou por unanimidade o recurso de hábeas corpus presentado por María Rosa Pulley, esposa de Bucaram. O recurso solicitaba que non se executase a orde de detención sen antes contar cunha valoración médica do expresidente. A decisión judicial mantén a orde emitida polo Tribunal de Garantías Penais de Quito para garantir a súa comparecencia á lectura da sentenza no citado caso. Ordenou ademais que esta orde só se leve a cabo cando García reciba o alta médica.
Razóns alegadas pola defensa de Bucaram
- Salud precaria: Bucaram, de 74 anos, atópase ingresado na Clínica de Especialidades Borja de Guayaquil cun diagnóstico cardiovascular complexo. Teñenlle implantado un dispositivo con tres cables, recentemente substituído o xerador. A súa condición require reposo absoluto ate o 24 de setembro, argumentas os seus avogados.
- Agravios aos dereitos fundamentais: A defensa alegou que a execución da orde sen valorarse adecuadamente o estado de saúde vulneraría os dereitos á vida, á saúde e á integridade persoal, consagrados na Constitución do Ecuador e nos tratados internacionais sobre dereitos humanos.
Argumentos do tribunal que negou a suspensión
- Non hai ameaza inminente: Os maxistrados concluíron que a orde de detención en si mesma non constitúe unha ameaza grave aos dereitos de saúde ou vida de Bucaram mentres non se execute. A orde permanece vixente pero a súa aplicación está subordinada ao alta médica.
- Custodia policial permanente: Mentres Bucaram permaneza hospitalizado, a Policía realizará vixilancia nos exteriores da casa de saúde. Unha vez dado o alta, deberá ser aprehendido para comparecer na audiencia de sentenza, contando con acompañamento médico.
- Recursos previos e declaracións do xuízo: O Tribunal sinalou que desde o inicio do xuízo permitíase que Bucaram comparecese vía Zoom sen asistir presencialmente; que houbo seis ocasións nas que non se fixo a lectura de sentenza por diversas razóns, entre elas a súa ausencia alegando problemas de saúde; pero que iso non exime o cumprimento das obligacións procesais.
A acusación no caso Pruebas COVID-19 e motivações da orde judicial
A Fiscalía acusa a Bucaram Ortiz, ao seu fillo Jacobo Bucaram Pulley e a outras dúas persoas de formar parte dunha estrutura de posible delincuencia organizada que entre os meses de marzo e agosto de 2020 obtivo beneficios económicos coa comercialización de 21.000 probas rápidas para detección de COVID-19 e outros insumos médicos.
Segundo o ditame acusatorio, estas probas foron trasladadas baixo custodia de axentes da Axencia Metropolitana de Tránsito de Quito, e algunhas foron almacenadas por Bucaram, incluíndo mascarillas e lancetas empregadas para toma de mostras.
O xuízo oral iniciouse o 11 de abril de 2025 e abarca testemuños de unhas 50 persoas entre peritos e declarantes. A lectura da sentenza ten xa varias ocasións fallidas. En seis ocasións non se instalou a audiencia de lectura debido a diferentes impedimentos médicos ou procedementais. A orde de detención foi emitida polo tribunal o 3 de setembro de 2026 por non comparecer o procesado.
Implicacións prácticas da orde vixente
A orde non se executará mentres Bucaram non reciba o alta hospitalaria. Esa foi a condición imposta polos maxistrados. ● A custodia policial manterase ata entón, consensuada legalmente polo tribunal para garantir situación de orde. ● A comparecencia para ouvir a sentenza será obrigatoria no momento do alta, e poderá facerse presencialmente ou vía remota desdo hospital, se así se acordase.
O tribunal tamén solicitou informes ás clínicas onde Bucaram estivo ingresado e abriu investigacións sobre as actuacións de tres centros médicos, ante acusacións de que se deron altas voluntarias ou de que non se ofreceron as facilidades para verificar o seu estado.
Este artigo baséase en información de fontes públicas dispoñibles ao momento da súa publicación.