27 de agosto de 2026 — O Sergas estreará o luns, 7 de setembro de 2026, unha nova fase do proxecto Xenoma Galicia nas áreas sanitarias de Ourense, Verín e O Barco de Valdeorras. A Consellería de Sanidade iniciou hoxe o envío de mensaxes SMS para convidar aleatoriamente á poboación destas zonas a participar, reservando a cita para a toma de mostra de sangue a través da aplicación Sergas Móbil. Esta fase forma parte do cribado xenético que busca detectar variantes asociadas a enfermidades hereditarias.
A amplitude da convocatoria en Ourense, Verín e O Barco de Valdeorras
Nestes tres distritos sanitarios repartiranse un total de 2.706 invitacións:
- Ourense: 2.188 mensaxes SMS.
- O Barco de Valdeorras: 277 invitacións.
- Verín: 241 persoas serán convocadas.
As persoas que reciban o SMS terán indicacións detalladas para reservar o día e horario para acudir ao seu hospital de referencia a fin de realizar a extracción de sangue. Este acto marca o comezo da fase activa de toma de mostras en Ourense, Verín e O Barco.
Obxectivos de saúde pública asociados á fase
A nova fase ten como finalidade identificar variantes xenéticas relacionadas con tres enfermidades hereditarias:
- Cáncer de mama e ovario hereditario.
- Síndrome de Lynch.
- Hipercolesterolemia familiar.
Estas variantes permitirían implementar programas de detección temperá e actuación personalizada. Ademais, agárdase que o biobanco do proxecto se nutra das mostras recollidas nesta etapa.
Sistema de participación: criterios, procesos e comunicación
A participación segue este procedemento:
- Envíase un SMS aleatorio ás persoas seleccionadas nos distritos de Ourense, Verín e O Barco de Valdeorras. Ese SMS inclúe unha ligazón ou información sobre o proxecto.
- Nunha web especial atoparánse documentos como o consentimento informado, o cuestionario de saúde e hábitos, e unha guía de participación.
- Reservarán cita para a extracción de sangue a través da app Sergas Móbil, indo á sección de “Campañas de Promoción da Saúde → Xenoma Galicia – Mostra Sangue”.
Dende o Sergas advirten que esta campaña é exclusivamente para persoas convidadas vía SMS e que a cita poderá cancelarse ou cambiarse só se haxa dispoñibilidade.
Resultados previos do proxecto como contexto relevante
Poder avaliar a importancia desta fase require recordar os datos máis recentes do proxecto Xenoma Galicia:
- Ata mediados de agosto de 2026, recompiláranse 4.261 participantes no programa, dos cales se xogaron 2.504 mostras analizadas (sangue ou saliva) para detectar variantes xenéticas de risco.
- Desas mostras, houbo 42 casos positivos, cunha taxa de positividade do 1,7 %.
- Desglosando os casos:
- ≈ 22 xentes con variantes asociadas a cancro de mama e ovario hereditarios.
- ≈ 7 casos para síndrome de Lynch.
- ≈ 12 casos de hipercolesterolemia familiar.
- Un participante resultou positivo en dúas das condicións.
- Desde finais de 2024, o proxecto realizouse por fases piloto en distintos formatos (proba de sangue e saliva), e actualmente está en marcha a Fase 1 para ampliar a recolección de mostras de sangue en toda Galicia.
Este historial supón un previo exhaustivo á implementación de esta fase en Ourense, Verín e Valdeorras.
O proxecto Xenoma Galicia está coordinado pola Consellería de Sanidade da Xunta de Galicia coa Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica, baixo o liderado dos investigadores María Brión e Ángel Carracedo. O reto segue sendo completar o obxectivo de recompilar o ADN de 400.000 galegos como parte dun cribado poboacional que combine medicina preventiva e análise xenética.
Este artigo baséase en información de fontes públicas dispoñible ao momento da súa publicación.