10 de outubro de 2026. O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) anulou hoxe o nomeamento de Eladio Santos como subdelegado do Goberno en Ourense ao estimar un recurso contencioso-administrativo. A Sala conclúe que o procedemento careceu dun informe comparativo dos méritos entre os cinco aspirantes, requisito legal ineludible en nomeamentos por libre designación.
Falta de informe comparativo sobre méritos provoca a nulidade do nomeamento de Santos
O fallo ditado hoxe polo TSXG determina que, aínda que existían cinco aspirantes á subdelegación do Goberno en Ourense, a Administración limitouse a afirmacións xenéricas de que o escollido reunía “requisitos técnicos de capacidade e experiencia”, sen ofrecer un informe por escrito que comparar os méritos do candidato seleccionado fronte ao resto.
O tribunal destaca que tales nomeamentos, aínda sendo de libre designación, non poden realizarse á marxe de criterios obxectivos nin sen motivación detallada. A lei esixe que a xustificación non só estea presente senón que se reflicta no expediente administrativo ou na resolución de nomeamento.
As alegacións presentadas pola Abogacía do Estado durante o xuízo —como que Santos exercía o cargo de forma provisional desde o 28 de maio de 2024 e tiña coñecemento da realidade local— non foron suficientes para supri-la ausencia dunha comparativa previa documentada.
Prazos legais e responsabilidades da Delegación do Goberno após fallo do TSXG
Seguindo a sentenza, a Delegación do Goberno debe retrotraer as actuacións ata o momento anterior á decisión de nomeamento, procedendo a emitir unha nova resolución na que se inclúa obrigatoriamente a motivación e o informe comparativo dos méritos.
Aínda así, a Delegación declarou que Eladio Santos continúa exercendo o cargo ata que se complete o novo procedemento formal. Ademais asegurouse que se realizará unha avaliación máis completa dos méritos para subsanar a ilegalidade detectada.
Importancia legal da motivación en nomeamentos de libre designación
Segundo esta sentenza do TSXG, os nomeamentos “de libre designación” teñen carácter excepcional; non poden considerarse actos discrecionais sen restrición nin avaliación obxectiva. A Sala recorda a obriga constitucional de evitar a arbitrariedade, valorando méritos contrastados.
O tribunal manifesta explicitamente que a motivación debe constar no documento administrativo que resolve o nomeamento, non admitindo xustificacións posteriores como base para satisfacer esta obriga legal. Esa motivación debe incluir comparativa entre candidatos, especialmente cando concorren varios con titulación, experiencia ou capacidades semellantes.
Receleción entre aspirantes e repercusión institucional en Ourense
Un dos recurrentes, funcionario público que competía para a subdelegación concursando cos demais aspirantes, promoveu o recurso ao considerar vulnerados os seus dereitos pola falta de transparencia e de valoración equitativa dos méritos. O TSXG deu por probado que non existía informe comparativo nin xustificación específica da preferencia por Santos fronte a ese recurrente.
A decisión do TSXG afecta non só ao nomeamento impugnado senón á litetraria institucional acerca dos procédres administrativos en Ourense: marca un precedente claro sobre que as administracións deben cumprir a obrigatoriedade de presentar informes detallados en nomeamentos públicos, incluso en cargos de libre designación.
Hoxe, 10 de outubro de 2026, o TSXG fixo explícito que para que un nomeamento de libre designación sea lexítimo debe existir unha motivación documental e un informe comparativo dos méritos entre todos os aspirantes. Mentres tanto, Eladio Santos segue exercendo provisionalmente como subdelegado. A Delegación do Goberno anunciou que elaborará esa avaliación dos méritos antes de emitir nova resolución conforme á sentenza do tribunal.
Este artigo basease en información de fontes públicas dispoñibles ao momento da súa publicación.