05 de setembro de 2026 — A nova fachada lateral da estación intermodal de San Cristóbal, en A Coruña, mostrouse publicamente hai unhas horas tras retirarse os andames, provocando unha onda de críticas por parte de veciños, expertos en arquitectura e formacións políticas, que denuncian unha perda de identidade arquitectónica do edificio histórico. A reforma, financiada por ADIF e a Xunta de Galicia, céntrase nun lateral que da á Avenida da Sardiñeira, cun acabado en gris claro feito de pezas modulares, con poucas ventás, que contrasta claramente coa fachadas de pedra orixinal do inmoble de estilo neorrománico, deseñado en 1935 por Antonio Gascué Echevarría. Este debate cobra relevancia por tratarse dunha intervención nun dos símbolos urbanísticos máis recoñecibles da cidade.
Críticas unánimes de veciñanza e especialistas polo contraste estético
- Veciños de Os Mallos-Vioño comparan a nova estrada coa de unha «cárcere», amosan que non había expectativa de ver tan poucas ventás e denuncian que o lateral parece un muro gris completamente alleo á fachada histórica, con pouca integración visual.
- Arturo Franco Taboada, arquitecto coruñés, reproba o resultado definíndoo como «moi mediocre» e acusa á adxudicación do proxecto, sen concurso público visible, de orixinar esta proposta estética que, segundo di, repite «ideas trasnochadas de arquitecturas fabrís decimonónicas».
- Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (delegación de Coruña): a presidenta Ruth Varela lamenta que non se cumpren dous requisitos considerados irrenunciables: o respecto ao valor patrimonial da estación e a integración na trama urbana, especialmente no lateral cara á avenida da Sardiñeira.
- Francisco Díaz Gallego, concelleiro de Urbanismo, calificou a nova fachada de “terrorífica” e denunciou que supón unha oportunidade perdida coa reforma dun lateral que xa estaba deteriorado.
- Users e lectores: nunha enquisa da Voz de Galicia con 850 participantes, o 80 % declarou que a fachada “non lle gusta nada”. Só un 5 % manifestou satisfacción, mentres o resto optou por esperar a rematar para valorar.
- Nuria Prieto, arquitecta, sostén que o rechazo coincide con conceptos do neorregionalismo crítico, segundo os cales o uso de cor gris ou beige neutrais contribúen á homoxeneización e á perda de identidade estilística local.
Datos de interese
| Elemento | Descrición |
|---|---|
| Inversión estimada | 86,7 millóns de euros para todo o proxecto da intermodal. |
| Dimensión estrutural | Sala de vías e andenes cubrirá 200 metros de lonxitude e 48,5 metros de anchura. |
| Año de construción da estación histórica | 1935, única de estilo neorrománico ferroviario en España. |
Responsables políticos desmarcados, coa estética como motivo central da disputa
- Inés Rey, alcaldesa, eludiu responsabilizar ao Concello pola estética da nova fachada e afirmou que a Xunta de Galicia e ADIF son as administracións encargadas da execución, inclusive deseño.
- Rey recoñece que aínda non houbo contactos formais coa Xunta para revisar ou rectificar o alzado, pero opinou que cada quen ten dereito a ter unha visión estética distinta, e cualifica como positivo que o debate social estea presente.
- ADIF permanece en silencio público nestas últimas horas en canto a declaracións sobre a fachada; na análise previa, a súa proposta foi a obra executante, solicitada pola administración central en colaboración coa Xunta.
Contexto arquitectónico e orixe dos rechazos visuais
A estación de San Cristóbal foi deseñada en 1935 por Antonio Gascué Echevarría nun estilo neorrománico, cunha fachada de pedra que se converteu nun dos sinais de identidade visual da cidade.
O concurso de ideas para a futura estación intermodal foi gañado por César Portela, pero o proxecto sufríu modificacións posteriores, en particular para rebaixar custos, segundo explica Nuria Prieto. Esa alteración do proxecto orixinal explícase tamén entre os motivos do rechazo popular.
Ademais, os criticos sinalan que o acabado modular, con pezas en gris claro, e a redución de ocos visuais (ventás, elementos ornamentais) intensifican a sensación de massividade e homoxeneización estética. Esa combinación rompe o diálogo visual entre a nova parte da estación e a histórica.
Finalmente, a súa ubicación ademais volta visible un lateral ata agora secundario pero que coa nova intermodalidade será percibido polos peatóns como unha entrada á cidade, especialmente dende a Avenida da Sardiñeira. Iso agrava o contraste, segundo os encomistas desta crítica.
O estilo neorrománico, por exemplo, defínese pola utilización da pedra, a simetría rechamante, a presenza dunha torre de reloxo e a composición vertical do conxunto. A nova intervención elimina ou dilúe eses signos identitarios.
Concursos públicos, protección patrimonial, integración urbana e estética foron compromisos explícitos en licenzas ou proxectos aprobados en fases anteriores. O COAG sinala que eses compromisos agora non se están a respectar.
Situción actual e expectativas dos próximos días
Como de costume nestas transformacións urbanas de gran escala, non se anunciou hoxe ningunha decisión nova por parte de Xunta, ADIF ou Concello sobre modificar a fachada ou abrir trámite de corrección estética. A alcaldesa mantén que, de corresponder rectificar, esa responsabilidade recae en outras administracións.
A pesar diso, o debate segue presente nas redes, nas reunións veciñais e nos foros de opinión arquitectónica. A enquisa cidadá, as protestas veciñais en Os Mallos e as críticas do COAG e profesionais mantéñense no foco.
Mesmo hoxe, non hai confirmación oficial de que o proxecto vaia modificarse, nin de que se vaian avaliar formalmente os informes de patrimonio para revisar se se cumpren as normas que protexen a fachada histórica. Os coruñeses seguen contemplando o novo lateral desde a Avenida da Sardiñeira, pontuando cunha tensión crecente entre funcionalidade, modernización e a preservación do carácter identitario da cidade.
Este artigo se basa en información de fontes públicas disponible al momento de su publicación.