21 de setembro de 2026 — En Nova York, líderes mundiais iniciaron hoxe a 81ª sesión da Asemblea Xeral das Nacións Unidas cunha axenda centrada en tres crisis á vez: o avance descontrolado da intelixencia artificial (IA), as guerras internacionais en curso, e os impactos cada vez máis severos do cambio climático. Durante o día, destacados xefes de Estado e representantes gobernamentais emitiron declaracións que reflexan a urxencia de cooperación global fronte a estas ameazas conxuntas.
Secretario xeral Guterres advírte de “ameazas existenciais” e pide acción concertada
O secretario xeral, António Guterres, reclamou hoxe que o mundo enfronte tres riscos existenciais simultáneos: a IA descontrolada, a crise climática e o crecemento da desigualdade. Sinalou que estas cuestións son fundamentais para garantir a seguridade global e a dignidade humana.
- Aviso directo: “Uncontrolled AI development, climate change and widening inequality” son descritos como perigos que ameazan o presente e futuro da humanidade. Guterres instou a non ver a IA como unha simple ferramenta, senón como unha forza que necesita límites claros.
- Unidos fronte aos conflitos: mencionou as guerras en Ucraína, Oriente Medio e outras rexións como obstáculos non só para a paz senón tamén para a cooperación nas demais crises.
- Cambio climático en primeiro plano: Guterres subliñou que, a pesar dos crecentes avances en enerxías renovables, non se está reducindo suficientemente o uso de combustibles fósiles para cumprir os obxectivos comunitarios do clima.
IA entra por primeira vez como tema central na axenda da ONU
Aspectos relacionados coa intelixencia artificial acapararon unha importancia sen precedentes hoxe na Asemblea Xeral. Expertos e gobernos describen este momento como histórico dada a velocidade coa que a IA está avanzando e o risco de que fuxa do control humano se non se establecen gardarraís adecuados.
- Mecanismo proposto polos EE.UU.: O Secretario do Tesouro, Scott Bessent, anunciou hoxe unha proposta para un “sistema de notificación” internacional sobre incidentes de IA que poidan afectar a seguridade nacional. Esta iniciativa xorde como parte das conversas previas á reunión entre Donald Trump e Xi Jinping.
- Mellora da gobernanza multinacional: Guterres esixiu que se acelere o traballo sobre gobernanza da IA de forma multilateral, á vez que destacou a necesidade de inclusión de todos os Estados na definición destes parámetros.
- Preocupación por desigualdades: alertou de que os países en desenvolvemento e os sectores vulnerables corren o risco de quedar atrás no acceso á tecnoloxía e nas oportunidades que esta xenera.
Casos reais ilustran riscos xa presentes
Expertos enumeran desastres relacionados co clima como ondas de calor extremas, chegadas de furacáns inusuais, e inundacións xigantescas como a de Nepal como mostra de que o que antes se consideraba futuro está ocorrendo agora mesmo. Á vez, a IA está sendo usada sen estruturas claras, o que agrava feblezas institucionais.
Guerras globais intensifican crise económica e empobrecemento ambiental
Os conflitos armados existentes están a deixar marcas crecientes en cadeas de subministración, prezos enerxéticos e seguridade alimentaria. Hoxe, líderes discutiron o papel das guerras en Oriente Medio, Ucraína, Sudán e outros focos, tanto pola súa devastación humana coma polo impacto nos demais desafíos globais.
- Afrouxamento do mercado enerxético: o conflito entre Irán, Estados Unidos e os efectos da guerra de Ucraína incrementaron o custo do petróleo, o gas e foron un factor determinante nos xuros económicos globais.
- Reaccións nacionais: Volodymyr Zelenskyy pediu hoxe aos seus colegas mundiais que non olviden a loita de Ucraína no debate global, resaltando o custo en vidas e recursos.
- Contexto político: ata 130 xefes de Estado ou de Goberno asistirán presencialmente ás sesións de debate xeral, incluíndo Netanyahu e Zelenskyy, mentres que Xi Jinping decidiu non viaxar a Nueva York e representará a China a través do seu vicepresidente.
Actualmente, líderes negocian espazos de diálogo bilaterais e multiregionais previos ao comezo formal do debate xeral, marcado para o 22 de setembro. As delegacións tamén preparan declaracións sobre transicións enerxéticas xustas, redución de emisións e financliación climática.
Este artigo se basea en información de fontes públicas disponible al momento de su publicación.