Moción de censura en Lugo: un ruxe ruxe que medra e que xa ninguén se atreve a descartar
A posibilidade dun acordo entre o PP e a edil non adscrita María Reigosa para desaloxar a Miguel Fernández da alcaldía gaña forza na conversa pública da cidade
O que hai uns meses era un rumor de corredores e despachos converteuse nun debate aberto e crecente na sociedade lucense. A posibilidade dunha moción de censura contra o goberno socialista de Miguel Fernández co apoio dos catorce concelleiros do Partido Popular e o voto determinante da exsocialista María Reigosa —agora concelleira non adscrita— xa non é só unha hipótese política. Hai indicios que apuntan a que a probabilidade aumenta con cada día que pasa, e o runrún xa é perfectamente perceptible en todos os círculos da cidade, desde os políticos e xornalísticos ata as conversas de café e as reunións de veciños.
A pesar de que a líder do PP lucense, Elena Candia, afirmou publicamente que «non hai clamor» e que «por agora non chegou o momento», o certo é que dentro do seu propio partido as voces que antes eran rotundamente contrarias á moción comezan a matizar as súas posturas. O debate interno está máis vivo que nunca, e todo apunta a que a decisión final podería estar condicionada por un factor externo que aínda non transcendeu: unha enquisa realizada hai unhas semanas cuxo resultado podería ser determinante para medir o apoio cidadán a unha operación deste calado.
Un goberno en minoría e unha lexislatura de excepción
Para entender por que o debate sobre a moción de censura se instalou con tanta forza na axenda pública lucense é preciso analizar a excepcionalidade que viviu o goberno municipal nos últimos tres anos. O mandato que comezou en maio de 2023 foi calquera cousa menos ordinario. En menos de trinta e seis meses, a cidade de Lugo tivo tres alcaldes distintos, un feito sen precedentes na historia democrática do municipio.
A primeira sacudida chegou a principios de 2024, cando Lara Méndez, alcaldesa electa en 2023, abandonou o cargo para incorporarse ao Parlamento de Galicia. A súa substitución non foi pacífica: no seo do grupo socialista produciuse unha pugna interna que deixou feridas profundas e que aínda hoxe non están pechadas. O elixido foi Miguel Fernández, pero o proceso evidenciou as divisións internas dun grupo que, lonxe de recompoñerse, seguiu acumulando tensións.
A segunda sacudida, aínda máis tráxica, produciuse en 2025 co falecemento da alcaldesa Paula Alvarellos, que asumira o cargo precisamente tras a marcha de Méndez. A súa morte sumiu o Concello nun loito e obrigou a unha nova reorganización que, unha vez máis, puxo de manifesto as diferenzas internas. O actual rexedor, Miguel Fernández, asumiu o bastón de mando nun contexto de máxima dificultade, cun goberno debilitado e unha oposición que non deixou de medrar en expectativas.
A quinta reorganización en tres anos e a ferida de Repetto
O último episodio desta serie de adversidades foi o paso de María Reigosa a concelleira non adscrita apenas cinco meses despois de entrar no executivo municipal. Con este movemento, o goberno de Miguel Fernández quedou en minoría, unha situación de extrema fraxilidade que abriu a porta a todas as especulacións. Aínda así, o executivo logrou superar o trámite máis importante do que resta de mandato: a aprobación dos orzamentos municipais, que contaron co voto favorable da propia Reigosa e que garanten o funcionamento do Concello e o acceso a fondos europeos por valor de case nove millóns de euros para investir na contorna da estación intermodal e na zona norte da cidade.
Pero a situación volveuse complicar de novo. O falecemento recente da edil socialista Olga López obrigou a unha quinta reorganización do grupo municipal en menos de tres anos. A nova incorporación será a de Eugenia Iglesias, que contará con dedicación exclusiva e que se prevé que tome posesión no pleno ordinario de finais de abril, despois de que a persoa que a precedía na lista, Alberto Caldeiro, declinase a oferta por motivos persoais.
Estes continuos cambios no equipo de goberno teñen un custo político evidente. A falta de experiencia dalgúns novos membros, a necesidade de compatibilizar a labor municipal coas respectivas profesións e a urxencia por recompoñer un equipo cohesionado son factores que debilitan a acción de goberno e que alimentan a percepción de que o executivo socialista navega con vento en contra.
A esta situación súmase un elemento interno que non pasa desapercibido para ninguén: a distancia cada vez máis notoria do concelleiro socialista Mauricio Repetto, tanto en público como en privado. As súas ausencias, os seus silencios e a súa falta de aliñamento coa dirección do grupo son un síntoma de que as feridas internas están lonxe de cicatrizar. No actual contexto de minoría, calquera movemento no grupo de non adscritos podería ser letal para o goberno, e as especulacións sobre unha posible ampliación dese grupo non deixan de medrar.
María Reigosa: a chave que abre a porta
A figura de María Reigosa converteuse no centro de todas as miradas. Ata hai poucos meses formaba parte do goberno municipal como concelleira socialista, pero a súa saída e o seu paso ao grupo de non adscritos cambiaron por completo o taboleiro político lucense. Cun pleno composto por catorce edís do PP, dez do PSOE e unha concelleira non adscrita, a aritmética é clara: o goberno socialista non ten maioría por si mesmo, e calquera votación pode perdela se a oposición suma os catorce votos populares e o de Reigosa.
A concelleira non adscrita xa demostrou a súa capacidade de influencia ao facilitar a aprobación dos orzamentos municipais. Pero a gran incógnita é se estaría disposta a ir máis aló e apoiar unha moción de censura que lle entregase a alcaldía a Elena Candia. Fuentes próximas á edil sinalan que, polo momento, non hai un acordo pechado, pero tampouco unha negativa rotunda. Reigosa mantense nunha posición de escoita e deixa pasar o tempo, consciente de que a súa decisión pode cambiar a historia política de Lugo.
O PP: entre a prudencia e a ambición
No Partido Popular de Lugo as posturas están lonxe de ser unánimes. Elena Candia, que xa foi candidata á alcaldía en 2023 e que lidera o grupo municipal da oposición, mantivo ata agora un discurso de prudencia. «Hai un runrún, pero non hai clamor», afirmou en declaracións recentes, ao tempo que engadiu que «por agora non chegou o momento» e que «non o valorei». Con todo, a propia Candia recoñeceu publicamente que o debate existe e que a posibilidade está sobre a mesa.
O que máis chama a atención é o cambio de actitude dalgúns sectores do PP que inicialmente eran contrarios á moción de censura. A medida que a fraxilidade do goberno socialista se fai máis evidente e que a opinión pública parece máis receptiva a un cambio, as voces que defenden dar o paso van gañando peso. O partido encargou unha enquisa hai unhas semanas para pulsar a opinión dos lucenses, e aínda que os resultados non transcenderon, a súa mera existencia é un indicio de que a dirección popular está a calibrar seriamente a operación.
O precedente doutras mocións de censura en Galicia —como a que levou a Paula Alvarellos á alcaldía en 2024 tras a marcha de Lara Méndez— demostra que esta ferramenta, controvertida pero lexítima, pode ser utilizada cando as circunstancias o requiren. No PP saben que unha moción agora, a menos dun ano das eleccións municipais de 2027, podería ser interpretada como un movemento oportunista, pero tamén como unha solución á inestabilidade crónica que vive o Concello.
A cidade, entre a expectación e a fatiga
A sociedade lucense asiste a este debate cunha mestura de expectación e fatiga. A sucesión de crises políticas, falecementos e reorganizacións constantes ten cansado a unha parte da cidadanía, que demanda estabilidade por riba de calquera outra consideración. Outros sectores, con todo, ven na moción de censura unha oportunidade para pór fin a un ciclo de goberno marcado pola adversidade e a división interna.
O que ninguén discute é que o Concello de Lugo necesita recuperar a normalidade institucional canto antes. A aprobación dos orzamentos foi un paso importante, pero non abonda para garantir que o goberno poida chegar ata maio de 2027 sen novos sobresaltos. A sombra dunha moción de censura seguirá planeando sobre a cidade mentres o grupo socialista non demostre que é quen de gobernar con estabilidade e mentres a oposición non desvexe as súas verdadeiras intencións.
Conclusión: unha decisión que pode cambiar o rumbo de Lugo
A moción de censura en Lugo deixou de ser un rumor para converterse nunha posibilidade real e crecente. A fraxilidade do goberno socialista, a posición clave de María Reigosa e o cambio de actitude no seo do PP son os tres ingredientes que alimentan este cóctel político. A enquisa encargada polo Partido Popular podería ser o detonante que incline a balanza nun sentido ou noutro.
Mentres tanto, o Concello de Lugo segue a súa marcha cun goberno en minoría que tenta sobrevivir nun contexto de adversidade constante. A cidade mira con atención e agarda un desenlace que, sexa cal for, marcará o futuro político da capital lucense ata as eleccións de 2027. O runrún non cesa, e a cada día que pasa, máis son os que cren que a moción de censura é só cuestión de tempo.