Washington, Estados Unidos, 29 de setembro de 2026 — O Tribunal Supremo permitiu neste martes que a administración de Donald Trump reanude de xeito inmediato as deportacións a terceiros países, mentres segue avaliando se dita política respecta os dereitos procesuais básicos. A decisión conserva vixente temporalmente o de o xuíz Brian Murphy, do Distrito de Massachusetts, que declarara ilegal o procedemento de trasladar migrantes a países distintos dos seus sen aviso previo nin opción de opoñerse. Data exacta da orde: 29 de setembro de 2026.
Suspensión do fallo inferior permite deportacións inmediatas durante apelación
A orde do Supremo supón unha suspensión da decisión do Primeiro Distrito de Apelacións, que o 18 de setembro validara o fallo do xuíz Murphy ao considerar que a política estatal viola la clausula de debido proceso da Quinta Emenda ao privar os migrantes da oportunidade de alegar que poderían ser perseguidos ou torturados no país ao que serían trasladados.
O devandito fallo do xuíz Murphy obrigaba ao goberno a proporcionar aviso “significativo” e un medio para impugnar o traslado a compoñentes membros da clase afectada. Ahora, o Supremo autorizou via urxencia que se reanuden estas deportacións mentres o caso está pendente de resolución definitiva.
Pola orde: voto e cronoloxía específica do litigio
- Resultado do voto: A orde emerxencial foi adoptada por votación de seis xuíces a favor fronte a tres en contra. As xuízas ___ Sonia Sotomayor, Elena Kagan e Ketanji Brown Jackson disenteron.
- Cronoloxía relevante:
- En febreiro de 2025, o xuíz Murphy declarou ilegal a política pola falta de garantías procesuais.
- En xullo e agosto dese ano, o goberno implementou a directiva que permite removelas persoas a terceiros países se non poden ser devoltas ao seu país de orixe ou se este se nega a aceptalos.
- O 18 de setembro de 2026, o Primeiro Circuito confirmou o fallo de Murphy e ordenou que a política debía deixar de executarse.
- O 29 de setembro de 2026, o Supremo fixo a suspensión excutiva dese fallo, permitindo que as deportacións a terceiros países se reanuden inmediatamente.
Efectos prácticos: números, destinos e risco identificado polos demandantes
Segundo datos recentes, máis de 25.000 persoas foron deportadas a máis de 28 países baixo esta política durante 2025 e principios de 2026. A maioría foron levadas a México, pero tamén a países en África como Liberia, Esuatini ou Uganda, onde moitos teñen nula conexión.
Os demandantes sosteñen que algunhas destas persoas foron trasladadas a territorios onde non existían garantías de protección fronte á persecución ou tortura, e que a falta de aviso privaos da capacidade de preparar unha defensa ou facer alegacións sobre riscos específicos.
O goberno, pola súa banda, afirma que as políticas son un “instrumento esencial de aplicación migratoria”, especialmente para expulsar persoas con condenas criminais ou que o seu país se nega a aceptalos.
Destinos mencionados con risco
- Sudán do Sur: caso citado no bloqueo inicial da orde e foco de preocupación por conflito e persecución.
- Esuatini, Uganda, Liberia: países mencionados onde algunhas deportacións xa se executaran con persoas que non teñen vínculos e onde existen denuncias previas de violacións de dereitos humanos.
Ademais, a orde do Supremo estableceu o procedemento para os dous lados presentan argumentos orais no mes de decembro de 2026, momento no que se abordará o fondo do recurso e se determinará se a política é legal, se os tribunais inferiores tiñan autoridade para emitir bloqueos xerais e se houbo violacións ao debido proceso.
Este artigo fábase público en base á orde do Tribunal Supremo do 29 de setembro de 2026 que reabriu de forma inmediata as deportacións a terceiros países, pendente do fallo definitivo en decembro. Até ese momento, o goberno poderá continuar utilizando a política impugnada, mentres que defensores, afectados legais e xulgados preparan argumentacións con base nos principios constitucionais de debido proceso e protección contra refuxio e tortura, tal como expuxeron os demandantes e recoñeceron as cortes inferiores. Este artigo se basea en información de fontes públicas dispoñibles ao momento de súa publicación.