Un estudo recente liderado pola Universidade de Texas en Austin está a cambiar a maneira na que se entende a vida social dos chimpancés.
A investigación, dirixida polo antropólogo Aaron Sandel, describe un caso excepcional: unha das maiores comunidades de chimpancés salvaxes coñecidas acabou dividíndose en dous grupos enfrontados que chegaron a atacarse entre si.
O máis impactante do achado é que a ruptura non se limitou a unha simple separación social. Segundo os investigadores, os chimpancés comezaron a exercer violencia letal contra individuos que anteriormente formaban parte do seu propio grupo. Este comportamento, pouco habitual mesmo nunha especie coñecida pola súa complexidade social, foi cualificado como unha especie de “guerra civil”.
O conflito non xurdiu de maneira repentina. Entre 2018 e 2024, os científicos documentaron ou reconstruíron con bastante fiabilidade varios ataques, incluíndo agresións a machos adultos e tamén a crías. Durante ese tempo, xa se percibían sinais de tensión: cambios nas alianzas, menor interacción entre determinados individuos e unha crecente separación territorial.
Co paso dos anos, esta fenda foi ampliándose ata converterse nun enfrontamento aberto. Os chimpancés chegaron a patrullar as fronteiras entre ambos grupos, un comportamento típico na defensa do territorio, pero que neste caso se dirixía contra antigos compañeiros e mesmo posibles parentes.
En canto ás causas, o estudo apunta a varias explicacións. Unha das máis destacadas é a presión demográfica, xa que o gran tamaño do grupo puido intensificar a competencia polos recursos e polo poder interno. Tamén se considera que os cambios nas relacións entre individuos dominantes puideron favorecer a formación de bloques opostos.
En conxunto, a investigación amosa que este episodio non foi un feito puntual, senón un proceso longo e estruturado, con estratexias, selección de obxectivos e consecuencias duradeiras na organización social da comunidade.