A ‘misteriosa’ morte de dous axentes da CIA abre outra fenda entre México e EEUU
A presidenta mexicana, Claudia Sheinbaum, xa advertiu de que o caso podería derivar en sancións e reclamacións, ao non ser informada da presenza dos oficiais estadounidenses no seu territorio
A morte de dous axentes da Axencia Central de Intelixencia (CIA) de Estados Unidos en México provocou unha nova crise política entre ambos os países. O Goberno mexicano non foi informado pola Casa Branca da presenza destes oficiais, nin tampouco das operacións encubertas que levaban a cabo en territorio mexicano.
A presidenta de México, Claudia Sheinbaum, xa avanzou que podería haber sancións contra o Goberno do estado de Chihuahua, onde faleceron os axentes estadounidenses despois dun operativo contra o narcotráfico. Ademais, deixou en evidencia o seu “estrañamento” ante a Administración de Donald Trump, xa que os policías estadounidenses teñen prohibido actuar sobre o terreo porque iso viola as leis mexicanas.
Un problema político interno
Parte da crise débese a que a gobernadora de Chihuahua, Maru Campos, pertence ao conservador Partido Acción Nacional (PAN), que é opositor ao esquerdista Movemento de Rexeneración Nacional (Morena), a formación que levou Sheinbaum á presidencia.
Ante esta situación, os senadores de Morena no Senado esixiron a comparecencia da gobernadora e do fiscal de Chihuahua, César Jáuregui, para que aclaren que estaban facendo os axentes da CIA no estado, por que foron e quen os autorizou.
A gobernadora, pola súa banda, solicitou este martes unha reunión con Sheinbaum, pero fíxoo só despois de que a presidenta lle recordase que as axencias estadounidenses non poden establecer acordos de seguridade cos estados, xa que estes deben ser a nivel federal. Isto significa que se a gobernadora selou convenios coa CIA, incorreu nunha violación da lei.
Versións contraditorias
A tensión medrou co paso dos días, xa que o fiscal Jáuregui ofreceu versións contraditorias. O domingo confirmou a morte de dous funcionarios de Chihuahua e dous “oficiais instrutores” da embaixada de Estados Unidos que se atopaban facendo “labores de adestramento, no marco do intercambio que se ten xeralmente e de forma normal”. Tamén precisou que as vítimas volvían dun operativo de destrución de laboratorios clandestinos.
“Non estábamos enterados. Foi unha decisión do Goberno de Chihuahua. Estamos pedindo máis información”, sinalou ao día seguinte Sheinbaum, ao indicar que tamén solicitaría explicacións a Estados Unidos.
Posteriormente, medios mexicanos e estadounidenses confirmaron que os axentes estranxeiros eran da CIA, o que profundou a controversia. Tras esas revelacións, o fiscal de Chihuahua reapareceu ante os medios para cambiar a súa versión.
O fiscal rectifica
“A fin de evitar especulacións e malos entendidos en torno ao operativo que derivou no achado dun narcolaboratorio (…) unicamente participaron elementos da Axencia Estatal de Investigación (AEI) e do Exército Mexicano”, dixo o fiscal, descartando a intervención de elementos estranxeiros.
Sobre os axentes estadounidenses, non confirmou a que institución pertencían e limitouse a asegurar que eran “instructores” que ofrecían un curso de manexo de drons. Segundo o seu novo testemuño, os axentes non participaron nun operativo narco, senón que só se “atoparon” cos funcionarios de Chihuahua no camiño e lles pediron que os levasen de regreso. No traxecto, o vehículo sufriu un accidente e todos faleceron.
O que di The New York Times
Segundo informou o diario The New York Times, os axentes estadounidenses si participaron no operativo. O xornal asegura que usaron tecnoloxía e drons para localizar o laboratorio e guiar as autoridades mexicanas para que o desmantelasen.
Ata agora, o único confirmado oficialmente é que o Goberno de Sheinbaum non sabía nada. A operación tería permanecido en segredo de non ser polo tráxico accidente que custou a vida aos catro axentes, dous mexicanos e dous estadounidenses. O caso ameaza agora con complicar aínda máis a relación entre ambos os países, xa de por si tensa por cuestións como a inmigración, o narcotráfico e os aranceis.