Resumo da reforma da Lei de Protección da Infancia
O Goberno aprobará o anteproxecto de reforma da Lei de protección integral á infancia e a adolescencia fronte á violencia (Lopivi), que introduce cambios relevantes para reforzar a defensa dos menores e garantir o seu interese superior en todos os procedementos.
🔹 Dereito a ser escoitados sen límite de idade
A principal novidade é que todos os menores, independentemente da súa idade, deberán ser escoitados nos procesos xudiciais que lles afecten. Ata agora, a obriga limitábase a partir dos 12 anos ou cando se apreciase “madurez suficiente”.
🔹 Medidas de protección fronte a agresores
A reforma incorpora o alegamento do presunto agresor sempre que sexa necesario para protexer o menor. Tamén se reforza que non poderá establecerse custodia compartida cando existan indicios de que poida resultar prexudicial para a saúde física, psíquica ou emocional do neno ou nena.
🔹 Prohibición do Síndrome de Alienación Parental (SAP)
O texto prohíbe expresamente o uso do SAP ou teorías similares, polo que as resolucións baseadas nese criterio poderán ser impugnadas.
🔹 Turno de oficio especializado
Créase un turno de oficio específico en violencia contra a infancia e a adolescencia nos Colexios de Avogacía.
🔹 Acceso á atención psicolóxica
Para que un menor vítima de violencia poida recibir atención psicolóxica, social ou xurídica bastará o consentimento dun só proxenitor, evitando que o agresor poida bloquear o tratamento.
🔹 Requisitos profesionais máis estritos
Endurécense as condicións para exercer profesións ou actividades con contacto habitual con menores: non poderán facelo persoas condenadas por delitos relacionados coa infancia ou a adolescencia.
🔹 Investigación ante rexeitamento dun proxenitor
Se un menor manifesta rexeitamento cara un dos proxenitores, o sistema deberá investigar as causas e garantir a súa protección.
A reforma da Lei de Protección da Infancia en Galicia está, en realidade, na creación da primeira Lei galega de infancia e adolescencia, anunciada pola Xunta en marzo de 2026, e busca pasar dun marco disperso a unha norma específica e integral. O obxectivo declarado é reforzar a protección dos menores, situar a infancia no centro das políticas públicas e mellorar a coordinación institucional.
Que está a cambiar
Ata agora, a protección da infancia en Galicia apoiábase nun conxunto de normas xerais e autonómicas, entre elas a Lei 3/1997 de familia, infancia e adolescencia, a Lei 3/2011 de apoio á familia, a Lei 13/2008 de servizos sociais, e o marco estatal e internacional de protección do menor. A nova lei pretende reunir e actualizar ese conxunto normativo nun texto único para dar máis coherencia xurídica e administrativa.
A Xunta abriu unha consulta pública previa ao anteproxecto entre o 3 e o 17 de marzo de 2026, co fin de recoller achegas de persoas, asociacións e entidades profesionais. Segundo as informacións dispoñibles, a intención é aprobar a norma no segundo semestre de 2026.
Novedades principais
Unha das novidades máis salientables é o reforzo do acollemento familiar como fórmula prioritaria cando un menor non pode vivir coa súa familia de orixe. A reforma prevé que, se máis tarde se abre unha opción de adopción, se poida dar prioridade á familia acolledora que xa coidaba do menor, para evitar novos cortes afectivos.
Tamén se prevé a creación dun rexistro autonómico de familias acolledoras e adoptivas, co obxectivo de mellorar o seguimento, a xestión e a coordinación dos procesos de protección. Ademais, a futura lei regulará con máis detalle os tipos de medidas de protección á infancia e incorporará un réxime específico de infraccións e sancións en materia de infancia e adolescencia.
Enfoque xurídico e social
A reforma encaixa co cambio de paradigma que a Xunta di perseguir: pasar dun enfoque centrado só na cobertura de necesidades a outro baseado nos dereitos da nena, do neno e do adolescente, en liña coa Convención sobre os Dereitos do Neno e coa normativa estatal vixente. Iso implica máis atención á estabilidade emocional, á continuidade dos vínculos e á prevención de rupturas innecesarias nos itinerarios de protección.
No sistema actual, a Xunta intervén nos casos de risco grave ou desamparo, mentres que os concellos actúan nas situacións de risco leve a través dos servizos sociais de base. A nova lei quere mellorar esa coordinación entre administracións, que adoita ser un punto crítico na protección de menores.
Marco normativo previo
O marco legal básico citado pola propia Xunta inclúe a Convención sobre os Dereitos do Neno, a Lei orgánica 1/1996 de protección xurídica do menor, a Lei orgánica 8/2021 contra a violencia na infancia e adolescencia, e varias normas galegas de familia e servizos sociais. A Lei 3/1997 foi pioneira en Galicia e sentou as bases do sistema de tutela, garda, acollemento, risco e desamparo.
Por iso, esta reforma non nace dunha “vacío legal”, senón da necesidade de actualizar un sistema que se foi facendo máis complexo e que agora pretende unificar criterios, procedementos e garantías. A nova norma aspira tamén a ordenar mellor a relación entre protección, apoio familiar e dereitos da infancia.
Impacto práctico
Na práctica, esta lei pode ter efectos directos sobre familias acolledoras, adopcións, servizos sociais e entidades do terceiro sector. O cambio máis sensible é o que busca evitar a ruptura entre o menor e a familia acolledora cando existe unha posibilidade real de adopción, algo que ata agora non estaba ben resuelto.
Tamén pode supoñer máis seguridade xurídica para profesionais e administracións ao definir mellor os procedementos e as medidas de protección. Se se desenvolve con ambición, a lei podería converter Galicia nun referente autonómico en protección integral da infancia.
O que aínda falta
Polo que se publicou ata o momento, aínda falan datos clave do texto definitivo: definición exacta das medidas, réxime sancionador completo, dereitos concretos dos menores, desenvolvemento do rexistro e regras detalladas de coordinación interadministrativa. A consulta pública e a tramitación parlamentaria son precisamente os momentos nos que esas pezas poden variar.
Tamén está por ver como se articulará o equilibrio entre acollemento, adopción e estabilidade afectiva sen xerar inseguridade nos procedementos. Ese será, previsiblemente, o núcleo do debate técnico e social arredor da norma.
Puntos clave
-
É a primeira lei galega específica de infancia e adolescencia.
-
Quere unificar e actualizar o marco legal disperso vixente.
-
Priorizará o acollemento familiar como medida principal de protección.
-
Prevese prioridade para a familia acolledora se despois hai adopción.
-
Crearase un rexistro autonómico de familias acolledoras e adoptivas.
-
Incluirá melloras na coordinación entre administracións e un réxime de infraccións e sancións.